Historia kart płatniczych w Polsce
Historia kart płatniczych w Polsce
Karta płatnicza, karta bankowa - elektroniczny instrument płatniczy wydawany przez banki, stanowiący podstawowe narzędzie zdalnego dostępu do pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym. Pozwala na podejmowanie gotówki z bankomatu lub dokonywanie bezgotówkowych płatności za towary i usługi.
Karty płatnicze można podzielić na:
* kredytowe - związane z przyznaniem przez bank limitu kredytowego. Bank udziela kredytu posiadaczowi karty (zazwyczaj oprocentowanego). Użytkownik karty okresowo dostaje rozliczenie transakcji wykonanych kartą.
* debetowe - karty wydawane do rachunku bankowego. Obciążają one konto posiadacza na kwotę transakcji w momencie jej wykonywania. Kwota transakcji nie może przekroczyć stanu konta posiadacza karty.
* obciążeniowe (charge) - połączenie karty kredytowej i debetowej. Karty te są wydawane dla posiadacza rachunku bankowego. Bank udziela posiadaczowi kredytu i co jakiś czas (najczęściej 1 miesiąc) wystawia mu rozliczenie, którego równowartość pobiera z konta.
* przedpłacone - dokonanie transakcji tą kartą wymaga wcześniejszego zasilenia karty kwotą, do wysokości której następnie autoryzowane są transakcje. Karta taka nie jest związana z rachunkiem osobistym i może być wydana "na okaziciela" tzn. bez personalizacji karty jako np. karta podarunkowa. Niektóre źródła za karty przedpłacone uważają również Elektroniczne portmonetki
* wirtualne - karta jest jedynie zarejestrowanym w systemie rozliczeniowym numerem - nie jest wydawana w fizycznej postaci (z paskiem magnetycznym czy też chipem). Nie można więc dokonywać nią żadnych transakcji w POSach i bankomatach - można nią realizować tylko transakcje typu "card not present". Pod względem sposobu rozliczenia transakcji jest ona mocno zbliżona do karty przedpłaconej
Choć karty były w Polsce akceptowane już w czasach realnego socjalizmu. To prawdziwa przygoda Polaków z kartami rozpoczęła się w 1989 roku, wraz z jego upadkiem. Jeszcze na początku lat 90-tych karta kredytowa była synonimem bogactwa prezentowanego w zachodnich serialach. Już w kilka lat później wszyscy przyzwyczajaliśmy się do powszechności kart debetowych, by od niedawna móc sięgać po tanie i ogólnie dostępne karty kredytowe. W 14 lat od "pamiętnego czerwca", przeszliśmy długa drogę rozwoju systemu bankowego i kart płatniczych, która w "normalnych" krajach Europy Zachodniej zajęła prawie 50 lat. Wiele etapów tej drogi udało nam się ominąć, a nasz pozycja dawała nam możliwość wyciągania wniosków z cudzych błędów. Trzeba jednak stwierdzić, że Polacy pokochali karty płatnicze i dziś zapewne trudno byłoby im bez nich żyć.
Pierwsze lata po przełomie 1989 roku, były okresem transformacji i rozchwiania gospodarki. W tym okresie tworzyły się fundamenty, nowego, komercyjnego systemu bankowego.
W 1990 roku Visa podpisuje pierwsze umowy z polskimi bankami, przyznające im prawo emisji kart tej organizacji. Do grona tych banków należały: Bank Inicjatyw Gospodarczych S.A., Bank Pekao S.A., PKO BP, Bank Śląski S.A., Kredyt Bank S.A. i Bank Przemysłowo-Handlowy S.A., lecz żaden z nich nie decydował się jeszcze na wydanie karty.
Karta płatnicza, karta bankowa - elektroniczny instrument płatniczy wydawany przez banki, stanowiący podstawowe narzędzie zdalnego dostępu do pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym. Pozwala na podejmowanie gotówki z bankomatu lub dokonywanie bezgotówkowych płatności za towary i usługi.
Karty płatnicze można podzielić na:
* kredytowe - związane z przyznaniem przez bank limitu kredytowego. Bank udziela kredytu posiadaczowi karty (zazwyczaj oprocentowanego). Użytkownik karty okresowo dostaje rozliczenie transakcji wykonanych kartą.
* debetowe - karty wydawane do rachunku bankowego. Obciążają one konto posiadacza na kwotę transakcji w momencie jej wykonywania. Kwota transakcji nie może przekroczyć stanu konta posiadacza karty.
* obciążeniowe (charge) - połączenie karty kredytowej i debetowej. Karty te są wydawane dla posiadacza rachunku bankowego. Bank udziela posiadaczowi kredytu i co jakiś czas (najczęściej 1 miesiąc) wystawia mu rozliczenie, którego równowartość pobiera z konta.
* przedpłacone - dokonanie transakcji tą kartą wymaga wcześniejszego zasilenia karty kwotą, do wysokości której następnie autoryzowane są transakcje. Karta taka nie jest związana z rachunkiem osobistym i może być wydana "na okaziciela" tzn. bez personalizacji karty jako np. karta podarunkowa. Niektóre źródła za karty przedpłacone uważają również Elektroniczne portmonetki
* wirtualne - karta jest jedynie zarejestrowanym w systemie rozliczeniowym numerem - nie jest wydawana w fizycznej postaci (z paskiem magnetycznym czy też chipem). Nie można więc dokonywać nią żadnych transakcji w POSach i bankomatach - można nią realizować tylko transakcje typu "card not present". Pod względem sposobu rozliczenia transakcji jest ona mocno zbliżona do karty przedpłaconej
Choć karty były w Polsce akceptowane już w czasach realnego socjalizmu. To prawdziwa przygoda Polaków z kartami rozpoczęła się w 1989 roku, wraz z jego upadkiem. Jeszcze na początku lat 90-tych karta kredytowa była synonimem bogactwa prezentowanego w zachodnich serialach. Już w kilka lat później wszyscy przyzwyczajaliśmy się do powszechności kart debetowych, by od niedawna móc sięgać po tanie i ogólnie dostępne karty kredytowe. W 14 lat od "pamiętnego czerwca", przeszliśmy długa drogę rozwoju systemu bankowego i kart płatniczych, która w "normalnych" krajach Europy Zachodniej zajęła prawie 50 lat. Wiele etapów tej drogi udało nam się ominąć, a nasz pozycja dawała nam możliwość wyciągania wniosków z cudzych błędów. Trzeba jednak stwierdzić, że Polacy pokochali karty płatnicze i dziś zapewne trudno byłoby im bez nich żyć.
Pierwsze lata po przełomie 1989 roku, były okresem transformacji i rozchwiania gospodarki. W tym okresie tworzyły się fundamenty, nowego, komercyjnego systemu bankowego.
W 1990 roku Visa podpisuje pierwsze umowy z polskimi bankami, przyznające im prawo emisji kart tej organizacji. Do grona tych banków należały: Bank Inicjatyw Gospodarczych S.A., Bank Pekao S.A., PKO BP, Bank Śląski S.A., Kredyt Bank S.A. i Bank Przemysłowo-Handlowy S.A., lecz żaden z nich nie decydował się jeszcze na wydanie karty.