Historia bankowości centralnej w Polsce
Historia bankowości centralnej w Polsce
W końcu XIX wieku większość państw europejskich miała własne banki emisyjne. Choć niepodległej Polski nie było w tym czasie na mapie, Polacy mieli w tej dziedzinie swoje własne doświadczenia. Wiązały się one z istnieniem w latach 1828-1886 na obszarze Królestwa Polskiego instytucji emisyjnej nazwanej Bankiem Polskim. Dzięki staraniom księcia Ksawerego Druckiego-Lubeckiego w 1828 r. powołano w Warszawie Bank Polski. Siedzibą banku był gmach przy Placu Bankowym w Warszawie (obecnie Galeria Porczyńskich i siedziba władz miasta i województwa).
W grudniu 1918 r. zapowiedziano, że w przyszłości zostanie utworzony Bank Polski. Nowy bank emisyjny miał nawiązywać swą nazwą do instytucji, która od 1828 r. zajmowała się sprawami monetarnymi i gospodarczymi w okresie krótkotrwałej autonomii Królestwa Polskiego.
W lutym 1919 r. zapowiedziano wprowadzenie złotego w miejsce marki polskiej. Miało to być nawiązanie do długiej tradycji monetarnej. Złoty polski był bowiem jednostką pieniężną stosowaną w dawnej Polsce już w końcu XV wieku. Nawet w czasach porozbiorowych, gdy w obiegu był obcy pieniądz, przywiązanie do złotego było silne. Złoty polski był np. odpowiednikiem 15 kopiejek w codziennych rachunkach.
W odrodzonej w 1918 r. Polsce w obiegu była marka polska. Walcząc o ustalenie swych granic i dysponując nikłymi dochodami skarbowymi, Polska ciągle powiększała swe zadłużenie. Dług Skarbu finansowano drukiem pieniądza. Szybko rósł jego obieg i podobnie szybko spadał kurs marki polskiej. W połowie 1923 r. inflacja osiągnęła fazę hiperinflacji. Ceny rosły z miesiąca na miesiąc w tempie 50% i wyższym.
W połowie grudnia 1923 r. Władysław Grabski został premierem i jednocześnie zatrzymał tekę ministra skarbu. Zamierzał zrównoważyć budżet i pozyskać dochody z podatku majątkowego oraz uniknąć pożyczek zagranicznych w obawie przez koncesjami politycznymi. Na przełomie lat 1923-1924 katastrofa monetarna była już oczywista. Miesięczny wzrost cen przekraczał 150%.
W styczniu 1924 r. Sejm uchwalił słynną reformę walutową, która pozwoliła przezwyciężyć katastrofę hiperinflacji i związany z nią chaos w gospodarce. W kwietniu 1924 r. w miejsce zniszczonej inflacją marki polskiej wszedł do obiegu złoty, poprzednik naszej obecnej jednostki pieniężnej. Zajął się tym utworzony wtedy Bank Polski - poprzednik Narodowego Banku Polskiego. Te trzy jubileusze mają swego wielkiego bohatera. Jest nim wybitny polityk, ekonomista, ojciec złotego i współtwórca Banku Polskiego SA - Władysław Grabski.
28 Kwietnia 1924 roku rozpoczął działalność Bank Polski SA. Działał on do 1952 roku. W czasie okupacji władze banku wraz z majątkiem przebywały na emigracji w Londynie. W okresie po II Wojnie Światowej bank spełniał niezwykle ważną rolę gospodarczą oraz miał wpływ na scalanie ziem polskich po wojnie. W czasach Rzeczpospolitej Ludowej bank zarządzał finansowaniem gospodarki kierowanej centralnie. W 1989 roku rozpoczęto w Polsce tworzyć gospodarkę rynkową, która składałaby się z dwustopniowego systemu bankowego. NBP w gospodarce tej spełnia rolę makroekonomiczną, reguluje obieg pieniądza i zapewnia stabilność finansową natomiast banki komercyjne zajmują się świadczeniem usług na rzecz podmiotów niefinansowych. W 1995 roku NBP dokonała denominacji złotego, co przyczyniło się do zmniejszenia ilości pieniądza w obiegu, co ułatwiło rozliczenia finansowe i umocniło złotego. Obchody jubileuszu odbyły się w tamtym roku natomiast emisja monety związanej z tym wydarzeniem została przeniesiona na ten rok z powodu natłoku emisji w ubiegłym roku.
W końcu XIX wieku większość państw europejskich miała własne banki emisyjne. Choć niepodległej Polski nie było w tym czasie na mapie, Polacy mieli w tej dziedzinie swoje własne doświadczenia. Wiązały się one z istnieniem w latach 1828-1886 na obszarze Królestwa Polskiego instytucji emisyjnej nazwanej Bankiem Polskim. Dzięki staraniom księcia Ksawerego Druckiego-Lubeckiego w 1828 r. powołano w Warszawie Bank Polski. Siedzibą banku był gmach przy Placu Bankowym w Warszawie (obecnie Galeria Porczyńskich i siedziba władz miasta i województwa).
W grudniu 1918 r. zapowiedziano, że w przyszłości zostanie utworzony Bank Polski. Nowy bank emisyjny miał nawiązywać swą nazwą do instytucji, która od 1828 r. zajmowała się sprawami monetarnymi i gospodarczymi w okresie krótkotrwałej autonomii Królestwa Polskiego.
W lutym 1919 r. zapowiedziano wprowadzenie złotego w miejsce marki polskiej. Miało to być nawiązanie do długiej tradycji monetarnej. Złoty polski był bowiem jednostką pieniężną stosowaną w dawnej Polsce już w końcu XV wieku. Nawet w czasach porozbiorowych, gdy w obiegu był obcy pieniądz, przywiązanie do złotego było silne. Złoty polski był np. odpowiednikiem 15 kopiejek w codziennych rachunkach.
W odrodzonej w 1918 r. Polsce w obiegu była marka polska. Walcząc o ustalenie swych granic i dysponując nikłymi dochodami skarbowymi, Polska ciągle powiększała swe zadłużenie. Dług Skarbu finansowano drukiem pieniądza. Szybko rósł jego obieg i podobnie szybko spadał kurs marki polskiej. W połowie 1923 r. inflacja osiągnęła fazę hiperinflacji. Ceny rosły z miesiąca na miesiąc w tempie 50% i wyższym.
W połowie grudnia 1923 r. Władysław Grabski został premierem i jednocześnie zatrzymał tekę ministra skarbu. Zamierzał zrównoważyć budżet i pozyskać dochody z podatku majątkowego oraz uniknąć pożyczek zagranicznych w obawie przez koncesjami politycznymi. Na przełomie lat 1923-1924 katastrofa monetarna była już oczywista. Miesięczny wzrost cen przekraczał 150%.
W styczniu 1924 r. Sejm uchwalił słynną reformę walutową, która pozwoliła przezwyciężyć katastrofę hiperinflacji i związany z nią chaos w gospodarce. W kwietniu 1924 r. w miejsce zniszczonej inflacją marki polskiej wszedł do obiegu złoty, poprzednik naszej obecnej jednostki pieniężnej. Zajął się tym utworzony wtedy Bank Polski - poprzednik Narodowego Banku Polskiego. Te trzy jubileusze mają swego wielkiego bohatera. Jest nim wybitny polityk, ekonomista, ojciec złotego i współtwórca Banku Polskiego SA - Władysław Grabski.
28 Kwietnia 1924 roku rozpoczął działalność Bank Polski SA. Działał on do 1952 roku. W czasie okupacji władze banku wraz z majątkiem przebywały na emigracji w Londynie. W okresie po II Wojnie Światowej bank spełniał niezwykle ważną rolę gospodarczą oraz miał wpływ na scalanie ziem polskich po wojnie. W czasach Rzeczpospolitej Ludowej bank zarządzał finansowaniem gospodarki kierowanej centralnie. W 1989 roku rozpoczęto w Polsce tworzyć gospodarkę rynkową, która składałaby się z dwustopniowego systemu bankowego. NBP w gospodarce tej spełnia rolę makroekonomiczną, reguluje obieg pieniądza i zapewnia stabilność finansową natomiast banki komercyjne zajmują się świadczeniem usług na rzecz podmiotów niefinansowych. W 1995 roku NBP dokonała denominacji złotego, co przyczyniło się do zmniejszenia ilości pieniądza w obiegu, co ułatwiło rozliczenia finansowe i umocniło złotego. Obchody jubileuszu odbyły się w tamtym roku natomiast emisja monety związanej z tym wydarzeniem została przeniesiona na ten rok z powodu natłoku emisji w ubiegłym roku.