Historia banknotów na Świecie
Historia banknotów na Świecie
Banknoty, czyli pieniądze papierowe, po raz pierwszy pojawiły się w Chinach w X wieku. Były wymienialne na kruszec, a ich ważność była ograniczona do 3 lat. W XII wieku doszło w Chinach do wielkiej inflacji. W 1377 roku przeprowadzono tam reformę walutową, wprowadzając "cenny banknot Wielkich Mingów". Miał on tylko jeden nominał i zapewnił Chinom stabilność walutową na następne dwa stulecia. Doświadczenia chińskie w dziedzinie emisji pieniądza papierowego były znane w Europie, m. in. dzięki książce Marco Polo, ale traktowano je jako mała znaczącą ciekawostkę.
Banknoty publiczne szybko upowszechniły się w Europie. Pierwsze banknoty w Europie pojawiły się w 1661 roku w Sztokholmie. Siedem lat później powstał pierwszy bank emisyjny - Sveriges Riksbank, a 26 lat po nim powstał Bank of England. Pieniądz papierowy zawitał do Europy u progów czasów nowożytnych jednak w Chinach niewielka ilość pieniądza papierowego trafiła do obrotu już w VII wieku, a w Mongolii używany był w dużych ilościach już w XI stuleciu. W drugiej połowie XVIII pieniądz papierowy był już w powszechnym użyciu również w Europie. O powszechności banknotów może świadczyć fakt, iż wojny napoleońskie były w dużej mierze finansowane właśnie niewymienialnym na złoto pieniądzem papierowym. Na ziemiach polskich pierwszej emisji banknotów dokonano w 1794 roku. W 1809 roku brytyjczyk Joseph Bramah zbudował pierwszą maszynę do numeracji banknotów, którą jako pierwszy zastosował Bank of England. Pieniądz papierowy na stałe został włączony w system wymiany pieniężnej.
Nieco inaczej rozpoczęła się natomiast historia pieniądza papierowego w Ameryce Północnej. Tam w XVII wieku pojawiły się banknoty emitowane nie przez banki, lecz przez władze. W 1690 roku Kolonia Zatoki Massachusetts oblegała francuską twierdzę Quebec. Żołnierzom obiecano żołd w postaci zdobytych łupów. Jednak twierdza wcale nie zamierzała paść. Wtedy oblegającym wydano papierowe pieniądze, obiecując, że zostaną one wymienione na monety. Pomysł się sprawdził i wykorzystywano go przy innych okazjach. Jeżeli tylko władze wywiązywały się ze swoich zobowiązań, ludzie bez obaw mogli dokonywać wszelkich transakcji papierowymi zaświadczeniami. Niektórzy zapewne woleli też używać poręcznych banknotów zamiast ciężkich monet. Na przykład w stanie Pensylwania pierwszej emisji papierowego pieniądza dokonano już w 1723 roku.
W Polsce pierwsze pieniądze papierowe pojawiły się 1794 r. jako bilety skarbowe. Wprowadzone zostały wskutek reformy przeprowadzonej przez Tadeusza Kościuszkę.
Ewolucja pieniądza trwa. W XX wieku pojawił się pieniądz plastikowy, czyli karty kredytowe. Dzięki nim nie musimy nosić plików banknotów lub sakiewek z monetami. Wszelkie zobowiązania odpisywane są z naszego konta bankowego. Od 1 stycznia 1999 roku, 12 państw Unii Europejskiej przystąpiło do UGiW (Unii Gospodarczej i Walutowej) i przyjęło wspólną walutę euro, która początkowo była w obiegu bezgotówkowym, a od stycznia 2002 roku weszła również do użytku gotówkowego.
Banknoty, czyli pieniądze papierowe, po raz pierwszy pojawiły się w Chinach w X wieku. Były wymienialne na kruszec, a ich ważność była ograniczona do 3 lat. W XII wieku doszło w Chinach do wielkiej inflacji. W 1377 roku przeprowadzono tam reformę walutową, wprowadzając "cenny banknot Wielkich Mingów". Miał on tylko jeden nominał i zapewnił Chinom stabilność walutową na następne dwa stulecia. Doświadczenia chińskie w dziedzinie emisji pieniądza papierowego były znane w Europie, m. in. dzięki książce Marco Polo, ale traktowano je jako mała znaczącą ciekawostkę.
Banknoty publiczne szybko upowszechniły się w Europie. Pierwsze banknoty w Europie pojawiły się w 1661 roku w Sztokholmie. Siedem lat później powstał pierwszy bank emisyjny - Sveriges Riksbank, a 26 lat po nim powstał Bank of England. Pieniądz papierowy zawitał do Europy u progów czasów nowożytnych jednak w Chinach niewielka ilość pieniądza papierowego trafiła do obrotu już w VII wieku, a w Mongolii używany był w dużych ilościach już w XI stuleciu. W drugiej połowie XVIII pieniądz papierowy był już w powszechnym użyciu również w Europie. O powszechności banknotów może świadczyć fakt, iż wojny napoleońskie były w dużej mierze finansowane właśnie niewymienialnym na złoto pieniądzem papierowym. Na ziemiach polskich pierwszej emisji banknotów dokonano w 1794 roku. W 1809 roku brytyjczyk Joseph Bramah zbudował pierwszą maszynę do numeracji banknotów, którą jako pierwszy zastosował Bank of England. Pieniądz papierowy na stałe został włączony w system wymiany pieniężnej.
Nieco inaczej rozpoczęła się natomiast historia pieniądza papierowego w Ameryce Północnej. Tam w XVII wieku pojawiły się banknoty emitowane nie przez banki, lecz przez władze. W 1690 roku Kolonia Zatoki Massachusetts oblegała francuską twierdzę Quebec. Żołnierzom obiecano żołd w postaci zdobytych łupów. Jednak twierdza wcale nie zamierzała paść. Wtedy oblegającym wydano papierowe pieniądze, obiecując, że zostaną one wymienione na monety. Pomysł się sprawdził i wykorzystywano go przy innych okazjach. Jeżeli tylko władze wywiązywały się ze swoich zobowiązań, ludzie bez obaw mogli dokonywać wszelkich transakcji papierowymi zaświadczeniami. Niektórzy zapewne woleli też używać poręcznych banknotów zamiast ciężkich monet. Na przykład w stanie Pensylwania pierwszej emisji papierowego pieniądza dokonano już w 1723 roku.
W Polsce pierwsze pieniądze papierowe pojawiły się 1794 r. jako bilety skarbowe. Wprowadzone zostały wskutek reformy przeprowadzonej przez Tadeusza Kościuszkę.
Ewolucja pieniądza trwa. W XX wieku pojawił się pieniądz plastikowy, czyli karty kredytowe. Dzięki nim nie musimy nosić plików banknotów lub sakiewek z monetami. Wszelkie zobowiązania odpisywane są z naszego konta bankowego. Od 1 stycznia 1999 roku, 12 państw Unii Europejskiej przystąpiło do UGiW (Unii Gospodarczej i Walutowej) i przyjęło wspólną walutę euro, która początkowo była w obiegu bezgotówkowym, a od stycznia 2002 roku weszła również do użytku gotówkowego.